Schoorsteen verwijderen
Een schoorsteen of rookkanaal verwijderen geeft je zolder meer ruimte, verbetert de dakdichting of maakt een nieuwe indeling mogelijk. Maar een schoorsteen is vaker constructief dan je denkt, het dak moet waterdicht worden afgesloten en aan de voorkant van een woning speelt welstand een rol. Dit artikel legt uit wat je moet weten voor je begint en hoe Tekenpunt je door het traject helpt.
Verwijder je alleen het inpandige deel van een niet-constructieve schoorsteen, dan is dat in de meeste gevallen vergunningvrij. Sloop je ook het deel boven het dak, dan verandert het uiterlijk van de woning en is de kans op vergunningplicht groter, zeker aan de voorkant of in een beschermd gezicht. Laat altijd controleren of de schoorsteen constructief is en doe bij woningen van voor 1994 een asbestinventarisatie. Een bouwtekening kost vanaf € 595, een constructieberekening € 700.
Mag je een schoorsteen zomaar verwijderen?
Of je een vergunning nodig hebt, hangt af van een combinatie van factoren: gaat het om een inpandige ingreep of verdwijnt er ook een deel boven het dak, is de schoorsteen constructief of niet en in welke omgeving staat de woning?
Inpandig en onder de daklijn Verwijder je alleen het inpandige deel van het rookkanaal en laat je het deel boven het dak intact, dan is de ingreep in de meeste gevallen vergunningvrij. Er verandert immers niets aan de buitenkant van het gebouw en er is (als het kanaal niet-constructief is) geen sprake van een technische bouwactiviteit die vergunningplichtig is onder de Omgevingswet.
Het deel boven het dak weghalen Laat je ook het stuk schoorsteen boven het dak slopen, dan verander je het silhouet van het gebouw. Dat telt onder de Omgevingswet als een wijziging van het uiterlijk van het bouwwerk. Aan de achterkant van een woning is dit in veel gevallen nog vergunningvrij, zeker als het gaat om een vrijstaande schoorsteen van beperkte hoogte. Aan de voorkant of zijkant (het zijerfgebied of het straatgericht deel) is de kans op vergunningplicht groter. Check dit altijd in het Omgevingsloket of laat Tekenpunt het voor je uitzoeken.
Monument of beschermd gezicht Sta je in een beschermd dorps- of stadsgezicht of heb je een rijksmonument, dan gelden aanvullende regels. Het verwijderen van een schoorsteen, ook inpandig, vereist dan vrijwel altijd een omgevingsvergunning voor de monumentenactiviteit of de omgevingsplanactiviteit. De welstandscommissie beoordeelt of het silhouet van de straat niet aangetast wordt.
Conclusie: twijfel = laten checken De regels zijn situatieafhankelijk. Tekenpunt controleert je specifieke situatie in het Omgevingsloket en het omgevingsplan van je gemeente, zodat je weet waar je aan toe bent voor je sloopt.
Is een schoorsteen constructief? Laat het controleren
Hier zit het grootste risico dat mensen onderschatten: een schoorsteen is niet altijd alleen maar metselwerk voor een rookkanaal. In oudere woningen (voor circa 1980) fungeert de schoorsteenmassa soms als steun voor een dakbalk of een gedeelte van de dakconstructie. De schoorsteen kan dan mede de nok of een dakspant ondersteunen.
Wanneer is een schoorsteen constructief? Een schoorsteen kan constructief zijn als:
- er een dakbalk of gordingbalk op de schoorsteenmassa rust
- het kanaal de nok of een spantdeel mede opvangt
- de fundering van de schoorsteen onderdeel is van de vloerconstructie
Dit is niet te beoordelen op basis van uiterlijk alleen. Je ziet van buitenaf niet of er een balk op de binnenmuren van het kanaal rust.
Wat als het constructief is? Is de schoorsteen constructief, dan moet je de belasting overnemen voordat je sloopt. Dat betekent tijdelijke stutten tijdens de sloop en daarna een vervangende constructie: een balk of een gewijzigde dakconstructie die de belasting opvangt en afvoert naar de fundering. Hiervoor is een constructieberekening verplicht conform het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), en in de meeste gevallen ook een omgevingsvergunning.
Laat het altijd beoordelen Tekenpunt analyseert de bestaande situatie en schakelt bij twijfel onze KIWA-gecertificeerde constructeur in. Die beoordeelt of er belasting op het kanaal rust en wat er nodig is om het veilig te verwijderen. Gooi de schoorsteen er nooit zomaar uit op basis van een aanname.
Het dak dichtzetten: constructie en waterdichtheid
Na het verwijderen van de schoorsteen blijft er een gat in het dak achter. Dat gat moet netjes en waterdicht worden afgesloten, ongeacht of er een vergunning nodig is.
Waterdichtheid Een dakdoorvoer van een schoorsteen wordt afgesloten met nieuwe dakpannen of leien, dakisolatie op de juiste hoogte en zorgvuldige loodsluiting of EPDM-afdichting rondom de aansluiting. Wordt dit niet goed uitgevoerd, dan leidt waterinfiltratie tot schimmel en rotte balken in de dakconstructie. De bouwtekening specificeert hoe de aansluiting uitgevoerd moet worden.
Gevel dichtzetten Bij een metselwerk schoorsteen die door een buitenmuur of dakschild loopt, moet ook het gat in de gevel of het dakschild worden gedicht. Dat vereist een goed kleurpassend metselwerk of een andere dakbedekking die aansluit op het bestaande patroon. Aan de voorkant van een woning heeft dit soms een welstandsaspect: past het patroon van de herstelmetselwerk bij de straatgevel?
Aansluiting op de draagstructuur Als de schoorsteen constructief was en er een nieuwe balk is geplaatst, moeten de dakpannen ook rondom de nieuwe balkoplegging netjes worden aangebracht. De tekening toont de gevolgde lijn van dak tot fundering, zodat de aannemer weet welk materiaal hij nodig heeft en in welke volgorde hij werkt.
Asbest: een reëel risico bij oudere woningen
In woningen gebouwd voor 1994 kan asbest aanwezig zijn in of rondom het rookkanaal. Dat is een kort maar belangrijk punt dat je niet mag overslaan.
Waar zit asbest in een schoorsteen? In rookkanalen van voor 1994 is asbest aangetroffen in:
- asbestcementplaten als binnenbekleding van het kanaal
- afdichtingen en stopverf rondom de kanaaldoorvoer
- rookkanaalbuizen zelf (asbestcementbuizen)
Wat moet je doen? Laat voor de sloopwerkzaamheden een asbestinventarisatie uitvoeren door een gecertificeerd asbestinventarisatiebedrijf (SC-540). Als asbest aanwezig is, moet het worden verwijderd door een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf (SC-530) voor je begint te slopen. Dit is een wettelijke verplichting onder het Bbl.
Tekenpunt verwijdert geen asbest en doet geen inventarisaties, maar we kunnen je doorverwijzen naar de juiste partij en we houden bij het opstellen van de tekeningen rekening met de scopewijziging als asbestverwijdering nodig blijkt.
Welstand: wanneer speelt het uiterlijk een rol?
Verwijder je een schoorsteen die boven het dak uitsteekt, dan verandert het silhouet van de woning. Dat is precies wat welstand beoordeelt: past de wijziging bij het straatbeeld en de architectonische kwaliteit van het gebouw en de omgeving?
Wanneer toetst welstand? Welstandstoetsing is gekoppeld aan de vergunningaanvraag. Als je geen vergunning nodig hebt (inpandige ingreep, niet-constructief, achterkant), toetst welstand in de meeste gevallen ook niet. Heb je wél een vergunning nodig, dan stuurt de gemeente de aanvraag door naar de welstandscommissie.
Wat beoordeelt welstand? De commissie kijkt of het dak er na verwijdering van de schoorsteen nog passend uitziet: het materiaalgebruik van de dichting, de dakbedekking en de aansluiting met de bestaande gevel. In een beschermd gezicht kijkt de commissie ook of het verdwijnen van de schoorsteen het historische straatbeeld niet aantast.
Hoe helpt Tekenpunt? Tekenpunt maakt een aanzichttekening van de bestaande en nieuwe situatie, zodat de welstandscommissie in één oogopslag ziet wat er verandert. We halen 90% van de aanvragen in één keer door welstand: geen extra correctierondes en geen onnodige vertraging door ontbrekende tekeningen of onvoldoende toelichting.
Het proces: van plan tot uitvoering
Hieronder zie je hoe een schoorsteentraject bij Tekenpunt verloopt.
Stap 1: intake en beoordeling van de situatie Na het invullen van het offerteformulier bespreekt een tekenaar je plan. We vragen naar het bouwjaar van de woning, het type schoorsteen (metselwerk of prefab kanaal), wat je wilt bewaren en wat weg mag. Op basis daarvan bepalen we of de ingreep vergunningplichtig is en of een constructeur mee moet kijken.
Stap 2: asbestcheck Bij een woning van voor 1994 adviseren we altijd een asbestinventarisatie voor je start. Als je die al hebt, nemen we de bevindingen mee in het plan.
Stap 3: tekeningen uitwerken We maken de vergunningtekeningset: bestaande en nieuwe situatie in plattegrond, de relevante doorsneden (ook door het dakschild bij verwijdering boven de daklijn) en een aanzicht als welstand meekijkt. De tekeningen voldoen aan de eisen van het Omgevingsloket.
Stap 4: constructieberekening (indien nodig) Als de schoorsteen constructief blijkt, stelt onze KIWA-gecertificeerde constructeur een berekening op. Die beschrijft de tijdelijke stutten tijdens de sloop en de permanente vervangende constructie. Tekening en berekening worden op elkaar afgestemd.
Stap 5: indienen en vergunning ophalen Tekenpunt dient het aanvraagpakket in via het Omgevingsloket. Na goedkeuring ontvang je de vergunning en kun je een aannemer inschakelen. De levertijd van de tekeningen is standaard 4 weken; met spoed is dat 1 tot 2 weken.
Kosten: wat kost een schoorsteen verwijderen laten tekenen?
Hieronder vind je een overzicht van de tarieven bij Tekenpunt. Je kiest welke onderdelen je bij ons afneemt; je ontvangt altijd een vaste prijs op voor het hele traject. Heb je haast, dan is spoedlevering mogelijk: +30% bij levering in 2 weken (minimaal €295) of +50% bij levering in 1 week (minimaal €495), bovenop het reguliere tekenwerk. We brengen je geen kosten in rekening voor onderdelen die je situatie niet vereist. Tekenpunt is actief sinds 2016 en heeft meer dan 800 bouwprojecten begeleid. Die ervaring zorgt dat we snel kunnen inschatten wat jouw situatie nodig heeft.
Meer over dit onderwerp
Veelgestelde vragen
Q01Is een vergunning verplicht als ik mijn schoorsteen verwijder?
Dat hangt af van de situatie. Verwijder je alleen het inpandige deel en is de schoorsteen niet-constructief, dan is het in de meeste gevallen vergunningvrij. Verdwijnt er ook een deel boven het dak, dan verander je het uiterlijk van het gebouw en is de kans op vergunningplicht groter, zeker aan de voorkant of in een beschermd gezicht. Tekenpunt controleert je specifieke situatie in het Omgevingsloket.
Q02Hoe weet ik of mijn schoorsteen constructief is?
Dat kun je niet van buitenaf beoordelen. In oudere woningen (voor circa 1980) rust soms een dakbalk of gordingbalk op de schoorsteenmassa. Een constructeur beoordeelt op basis van de bestaande situatie of er belasting op het kanaal rust. Tekenpunt schakelt bij twijfel onze KIWA-gecertificeerde constructeur in. Sloopwerk starten zonder die check is riskant.
Q03Wat kost een bouwtekening voor een schoorsteenverwijdering bij Tekenpunt?
Een bouwtekening voor een schoorsteenverwijdering kost vanaf €595; de exacte prijs hangt af van de omvang en complexiteit. De add-on constructieberekening kost €700, het verzorgen van de omgevingsvergunningaanvraag €500. Heb je haast, dan is spoedlevering mogelijk: +30% bij levering in 2 weken (minimaal €295) of +50% bij levering in 1 week (minimaal €495), bovenop het reguliere tekenwerk. Je ontvangt altijd een vaste prijs, geen uurtarieven.
Q04Hoe lang duurt het traject?
Tekenpunt levert de tekeningen standaard binnen 4 weken na opdracht. Met de spoedoptie is dat 1 tot 2 weken. Als je ook een omgevingsvergunning nodig hebt, beslist de gemeente daarna binnen 8 weken (eenvoudige gevallen) of 12 weken. Tekenpunt haalt 90% van de aanvragen in één keer door welstand, zodat je geen extra vertragingsrondes hebt.
Q05Moet ik een asbestinventarisatie laten doen?
Bij woningen van voor 1994 adviseren we dat altijd. In rookkanalen van die generatie is asbest aangetroffen in binnenbekleding, afdichtingen en kanaalbuizen. Een gecertificeerd inventarisatiebedrijf (SC-540) stelt vast of asbest aanwezig is. Als dat zo is, moet het worden verwijderd door een SC-530-gecertificeerd bedrijf voor je begint te slopen. Dit is een wettelijke verplichting.
Q06Speelt welstand altijd een rol bij een schoorsteenverwijdering?
Welstand toetst alleen als er een omgevingsvergunning aangevraagd moet worden. Bij een inpandige ingreep zonder vergunningplicht is er doorgaans geen welstandsbeoordeling. Heb je wel een vergunning nodig, dan maakt Tekenpunt een aanzichttekening van de bestaande en nieuwe situatie, zodat de commissie direct ziet wat er verandert en we zonder correctieronde door de beoordeling komen.
Q07Moet het dak na verwijdering van de schoorsteen altijd opnieuw worden afgedicht?
Ja, altijd. Na het verwijderen van de schoorsteen blijft er een gat in het dak achter dat waterdicht moet worden afgesloten met nieuwe dakpannen of leien, isolatie op de juiste hoogte en zorgvuldige aansluiting. Wordt dit niet goed uitgevoerd, dan leidt waterinfiltratie tot schade aan de dakconstructie. De bouwtekening specificeert hoe de aansluiting uitgevoerd wordt.
Q08Kan ik de schoorsteen ook gedeeltelijk verwijderen en het bovendeel laten staan?
Ja, dat is mogelijk. Je kunt het inpandige deel verwijderen en de schoorsteenmassa boven het dak intact laten. In dat geval hoef je het dak niet opnieuw af te dichten (de aansluiting bestaat al) en verandert er niets aan het uiterlijk van het gebouw. Check wel of de binnenmuren van het kanaal constructief zijn en laat de binnenwanden van het kanaal netjes afsluiten of afwerken.
Klaar voor jouw verbouwing?
Wij verzorgen ontwerp, constructie en vergunning van A tot Z, door heel Nederland. Sinds 2016, 800+ projecten. Binnen 1 werkdag een vrijblijvende offerte.