Serre of tuinkamer laten maken

Wanneer is een serre vergunningsvrij?

Onder de Omgevingswet (van kracht sinds 1 januari 2024) is de vergunningsvrije regeling voor bijbehorende bouwwerken vastgelegd in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). De oude termen Wabo en Besluit omgevingsrecht (Bor) zijn vervallen.

Een serre valt als gesloten aanbouw in dezelfde categorie als een reguliere uitbouw of aanbouw: het bijbehorend bouwwerk. De Bbl-criteria voor vergunningsvrij bouwen zijn in hoofdlijnen:

1. Ligging in het achtererfgebied De serre moet volledig in het achtererfgebied liggen. Het achtererfgebied is het deel van je perceel dat begint op 1 meter achter de (verlengde) voorgevel van de woning en dat niet grenst aan openbaar toegankelijk gebied zoals een trottoir, park of openbare weg. Steekt de serre ook maar gedeeltelijk buiten het achtererfgebied, dan is een vergunning verplicht.

2. Maximale bebouwde oppervlakte Het Bbl stelt grenzen aan de totale hoeveelheid bijbehorende bouwwerken die je op het achtererfgebied mag bouwen. Die limiet hangt af van de omvang van het zogeheten bebouwingsgebied en is getrapt geregeld: bij een kleiner perceel mag je procentueel meer bijbouwen, maar er is een absoluut maximum. Tel altijd bestaande bijgebouwen mee: een schuur, berging of garage die al in de tuin staat snoept van je beschikbare ruimte.

3. Maximale hoogte Een bijbehorend bouwwerk mag maximaal 5 meter hoog zijn. Staat de serre direct tegen de woning, dan gelden aanvullende Bbl-regels over goothoogte en dakvorm. Houd bij een schuine kap rekening met de nok- en goothoogte; een plat dak blijft in de meeste gevallen makkelijker binnen de grenzen.

4. Gebruik Een serre die direct tegen de woning grenst mag hetzelfde gebruik hebben als de woning: wonen, eten, ontspannen. Een bijgebouw dat meer dan 4 meter van de woning af staat mag alleen ondergeschikt gebruik hebben en mag niet worden ingericht als slaapkamer of zelfstandige woonruimte.

Doe altijd de vergunningcheck Deze Bbl-criteria gelden voor de omgevingsplanactiviteit (het ruimtelijke deel). Maar de Omgevingswet splitst bouwen in twee activiteiten: de omgevingsplanactiviteit en de technische bouwactiviteit. De technische eisen (constructieve veiligheid, brandveiligheid, isolatie) gelden ook bij vergunningsvrij bouwen. Doe de vergunningcheck via het Omgevingsloket (omgevingsloket.nl) om zeker te weten of jouw plan vergunningsvrij is.

Wanneer heb je wel een vergunning nodig voor een serre?

Er zijn situaties waarbij een serre altijd vergunningsplichtig is, ook als je aan de achterkant bouwt:

Hoekwoning Woon je op een hoekperceel, dan grenst je zijerfgebied aan een openbaar trottoir of weg. Een serre aan de zijkant van een hoekwoning is daardoor nooit vergunningsvrij, ook niet als hij feitelijk 'achter' de voordeur zit. De ligging ten opzichte van openbaar toegankelijk gebied is bepalend, niet de windrichting.

Voorgevel of voorerfgebied Iedere serre aan de voorgevel of in het voorerfgebied (het deel tot 1 meter achter de voorgevelrooilijn) is altijd vergunningsplichtig. Wil je uitbreiden aan de zijkant van de woning, check dan of die zijde in het achtererfgebied valt.

Overschrijding van de oppervlaktegrenzen Als de beoogde serre de maximaal toegestane bebouwde oppervlakte in het achtererfgebied overschrijdt, is een vergunning nodig voor het meerdere.

Monument of beschermd stads- of dorpsgezicht Woon je in of bij een rijksmonument, gemeentelijk monument of beschermd gezicht, dan gelden verzwaarde regels. Bij rijksmonumenten zijn bijna alle bouwactiviteiten aan de buitenkant vergunningsplichtig, ook een kleine serre die elders vergunningsvrij zou zijn.

Aanvullende regels in het omgevingsplan Je gemeente kan via het omgevingsplan strengere regels stellen dan het Bbl. Sommige gemeenten beperken de hoogte, het oppervlak of de uitstraling van aanbouwen verder. Vergunningsvrij op rijksniveau betekent dus niet dat de gemeente niets meer te zeggen heeft.

Als een omgevingsvergunning vereist is, verzorgt Tekenpunt de volledige aanvraag inclusief situatietekening, plattegronden en geveltekeningen. Tekenpunt haalt 90% van de aanvragen in één ronde door welstand.

Bouwtechnische eisen: ook vergunningsvrij gelden de regels

Een veelgemaakte misvatting is dat 'vergunningsvrij' ook 'regelvrij' betekent. Dat is niet zo. Het Bbl stelt bouwtechnische eisen die altijd gelden, ook als je geen vergunning hoeft aan te vragen. Voor een serre zijn de volgende punten relevant:

Isolatie (thermische schil) Een serre die thermisch deel uitmaakt van de verwarmde woning moet voldoen aan de isolatie-eisen van het Bbl voor de thermische schil. Dat betekent dat het glas een bepaalde minimale isolatiewaarde moet hebben (uitgedrukt als U-waarde) en dat de aansluiting op de bestaande gevel thermisch goed uitgevoerd moet zijn. Goedkoop enkel glas of oud dubbelglas haalt de norm niet. Bij een serre met een glazen dak gelden aanvullende eisen voor het dakvlak.

Constructieve veiligheid Hoe licht de constructie van een serre ook oogt, ze moet bestand zijn tegen windbelasting, sneeuwlast en de eigen massa. Bij een glasdak zijn de oplegging en de verbindingspunten kritisch. Als de serre tegen een dragend deel van de woning wordt gebouwd, zoals de achtergevel, en er een brede doorgang wordt gemaakt, is een stalen ligger nodig die de draagkracht overneemt. Een constructieberekening is in dat geval wettelijk verplicht, ook zonder vergunning.

Waterdichtheid en afwatering Een slecht afwaterende glasaanbouw leidt vrijwel zeker tot lekkages, met name op de aansluiting van het glazen dak op de bestaande gevel. De detaillering op die plek is kritisch en moet in de tekeningen goed zijn uitgewerkt zodat de aannemer weet wat hij moet doen.

Brandveiligheid De vluchtroute vanuit de woning mag niet geblokkeerd worden door de serre. Houd hier rekening mee bij het ontwerp van deuren en doorgangen.

Tekenpunt verwerkt deze eisen standaard in de bouwtekeningen. De tekeningen zijn geschikt als werktekening voor de aannemer en als basis voor de constructieberekening door de eigen constructeur.

Het verschil tussen een serre, overkapping en veranda

Voor de vergunningsregels en de bouwtechnische eisen maakt het uit hoe de ruimte precies is uitgevoerd. Hieronder een kort overzicht:

Serre of tuinkamer (gesloten aanbouw) Gesloten ruimte met glazen wanden en dak, thermisch onderdeel van de woning. Valt onder de Bbl-categorie bijbehorend bouwwerk. Dezelfde regels als een reguliere uitbouw, maar met specifieke isolatie- en glasdetaileisen.

Overkapping of veranda (open aanbouw) Een dak op palen of tegen de gevel, zonder gesloten zijwanden. De ruimte staat in open verbinding met de buitenlucht. Valt ook onder het Bbl maar heeft andere eisen voor wat betreft maximale oppervlakte en gebruik. Een overkapping telt mee in de bebouwde oppervlakte van het achtererfgebied, maar er gelden geen thermische eisen omdat er geen verwarmde schil is.

Glazen schuifpui zonder overkapping Soms wordt alleen de achtergevel vervangen door een grote glazen schuifpui of vouwwand, zonder dat er een apart dak aan de buitenkant bij komt. In dat geval verander je de gevel van de bestaande woning maar voeg je geen extra bouwvolume toe. Dat is weer een andere categorie.

Als je niet zeker weet in welke categorie jouw plan valt, stuur je schets of idee naar Tekenpunt. We beoordelen het gratis en geven aan welke tekeningen je nodig hebt.

Het tekenproces bij Tekenpunt

Tekenpunt is een tekenbureau, geen architect. Je werkt direct met een tekenaar die gespecialiseerd is in verbouwingen voor particulieren. Het proces voor een serre- of tuinkamertekening verloopt als volgt:

1. Intake en maatvoering Je deelt je wensen via het offerteformulier op Tekenpunt.nl. We bespreken de gewenste afmetingen, de positie van de serre en de aansluiting op de bestaande gevel. Als je geen bestaande plattegronden hebt, bespreken we hoe je de maten het beste kunt doorgeven.

2. Concepttekeningen We maken een eerste set tekeningen: plattegrond bestaand en nieuw, geveltekeningen en een doorsnede. Bij een serre is de doorsnede extra relevant omdat die de aansluiting op het dak en de gevel laat zien. Je krijgt de mogelijkheid om feedback te geven.

3. Definitieve tekeningen Na verwerking van het commentaar leveren we de definitieve bouwtekeningen. Die zijn geschikt voor vergunningsvrij bouwen, een vergunningsaanvraag en de constructeur.

4. Pakketonderdelen Als je ook een constructieberekening nodig hebt (altijd verstandig bij een serre met stalen draagstructuur of als er een gevel wordt opengemaakt), kun je die als pakketonderdeel toevoegen. Wil je van tevoren zien hoe het eindresultaat eruitziet, dan is de 3D-visualisatie een goede keuze.

Levertijd en ervaring We plannen snel en in overleg met je. Met spoedbehandeling lever je de tekeningen sneller (tegen meerprijs). Tekenpunt bestaat sinds 2016 en heeft 930 projecten afgerond, waaronder veel serres en glasaanbouwen.

Kosten: tekening en pakketonderdelen voor een serre

Een bouwtekening voor een serre of tuinkamer start bij Tekenpunt vanaf €949 incl. btw. In dat bedrag zijn de basisplannen inbegrepen: situatietekening, plattegrond bestaand en nieuw, geveltekeningen en doorsnede. De exacte prijs hangt af van de omvang en complexiteit van het project en staat altijd vast vooraf in de offerte: geen verrassingen achteraf.

Daarnaast zijn er pakketonderdelen die je naar wens kunt toevoegen:

Wanneer heb je welke pakketonderdeel nodig?

• Omgevingsvergunning: alleen als jouw situatie vergunningsplichtig is. Na de vergunningcheck weet je dit zeker. Tekenpunt verzorgt de volledige aanvraag bij de gemeente.
• Constructieberekening: nodig als de serre wordt bevestigd aan een dragend deel van de woning of als er een opening in de achtergevel wordt gemaakt voor een doorgang. Een eigen constructeur berekent de vereiste afmetingen van de draagstructuur.
• 3D-visualisatie: handig als je wilt zien hoe de serre eruitziet voor je met de aannemer aan tafel gaat, of als je het plan aan een partner of buurman wilt laten zien.
• Spoed: kies dit als je snel een offerte bij een aannemer wilt indienen of een deadline hebt voor een vergunningsaanvraag.

Via het offerteformulier op Tekenpunt.nl ontvang je een offerte op maat, doorgaans binnen 1 werkdag.

Meer over dit onderwerp