Hoe lang duurt een vergunning?
Een omgevingsvergunning aanvragen kost tijd, maar hoeveel tijd? Dat hangt af van het type procedure, de volledigheid van je aanvraag en of je bouwplan past binnen het omgevingsplan van je gemeente. Dit artikel legt uit hoe lang de reguliere en uitgebreide procedure duren, wat de termijn beinvloedt en waarom een complete tekeningenset vertraging voorkomt.
De reguliere procedure voor een omgevingsvergunning duurt 8 weken, eenmalig te verlengen met maximaal 6 weken, dus maximaal 14 weken. De uitgebreide procedure duurt circa 26 weken (6 maanden), verlengbaar tot 32 weken. De termijn start pas als je aanvraag volledig is; ontbrekende stukken pauzeren de klok. Na verlening geldt een bezwaartermijn van 6 weken. Automatische verlening bij te laat beslissen is onder de Omgevingswet grotendeels vervallen.
Twee procedures: regulier of uitgebreid
Onder de Omgevingswet zijn er twee procedures voor de omgevingsvergunning: de reguliere procedure en de uitgebreide voorbereidingsprocedure. De gemeente bepaalt op basis van jouw aanvraag welke van de twee van toepassing is.
Reguliere procedure
Dit is de standaardprocedure voor de meeste particuliere bouwprojecten: aanbouwen, dakkapellen, bijgebouwen en vergelijkbare bouwwerken die binnen het omgevingsplan passen. De beslistermijn is 8 weken. De gemeente mag deze termijn eenmalig met maximaal 6 weken verlengen als ze meer beoordelingstijd nodig hebben. Ze moeten je hierover informeren voordat de 8 weken zijn verstreken. De maximale doorlooptijd in de reguliere procedure is daarmee 14 weken.
Wordt de activiteit beoordeeld in combinatie met een activiteit waarvoor de instemming van een ander bestuursorgaan vereist is (zoals de provincie bij bepaalde milieu-activiteiten), dan geldt een beslistermijn van 12 weken in plaats van 8 weken, ook eenmalig verlengbaar met 6 weken.
Uitgebreide procedure
De uitgebreide voorbereidingsprocedure duurt aanmerkelijk langer: doorgaans circa 6 maanden (26 weken), ook te verlengen met 6 weken. Bij deze procedure legt de gemeente eerst een ontwerpbesluit ter inzage gedurende 6 weken. In die periode kunnen jij en andere belanghebbenden zienswijzen indienen. Na verwerking van de zienswijzen neemt de gemeente het definitieve besluit.
Bij de uitgebreide procedure is er na het definitieve besluit geen bezwaarfase; je kunt alleen direct in beroep bij de bestuursrechter.
De termijnen hierboven gaan in op het moment dat de gemeente jouw aanvraag als volledig heeft beoordeeld (de zogenoemde ontvankelijkheidstoets). Zolang er stukken ontbreken, begint de klok niet of wordt hij gepauzeerd.
Wanneer geldt de uitgebreide procedure?
De uitgebreide procedure is een uitzondering, niet de regel. Ze is van toepassing bij:
- Bouwwerken bij rijksmonumenten of in beschermde stads- of dorpsgezichten
- Activiteiten bij IPPC-installaties of Seveso-inrichtingen (industrieel, niet relevant voor de meeste particulieren)
- Buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (BOPA's): bouwplannen die afwijken van het omgevingsplan en waarbij het college de uitgebreide procedure passend acht
- Activiteiten waarvoor het omgevingsplan zelf de uitgebreide procedure voorschrijft
Voor de meeste woninguitbreidingen, aanbouwen en dakkapellen geldt de reguliere procedure. Twijfel je? Informeer bij je gemeente of via het Omgevingsloket welke procedure voor jouw aanvraag van toepassing is, voordat je de aanvraag indient.
Wat beinvloedt de doorlooptijd in de praktijk?
De wettelijke termijn geeft een maximum aan, maar de praktische doorlooptijd wordt bepaald door een aantal factoren.
Compleetheid van de aanvraag
Dit is de belangrijkste factor. Als de gemeente bij de ontvankelijkheidstoets constateert dat stukken ontbreken, stopt de beslistermijn totdat de aanvulling is ontvangen. Je krijgt hiervoor een verzoek met een redelijke termijn. Lever je te laat aan of mis je opnieuw onderdelen, dan loopt de vertraging verder op. Een incomplete aanvraag kan de effectieve doorlooptijd verdubbelen.
Welstandsadvies
Bij vergunningplichtige bouwwerken die zichtbaar zijn vanuit de openbare ruimte, toetst de gemeente de aanvraag aan de welstandsnota. De gemeente legt de tekening voor aan de welstandscommissie (ook wel Commissie Ruimtelijke Kwaliteit). Als de commissie bezwaar heeft, ontvang je een negatief advies of een verzoek om aanpassing. Dit verlengt de procedure. De gemeente moet jou hierover informeren. Tekenpunt ziet 90% van de aanvragen in een keer door welstand gaan doordat de tekeningen aansluiten op de lokale welstandseisen.
Afwijking van het omgevingsplan
Als jouw bouwplan afwijkt van het omgevingsplan (meer volume, afwijkende bestemming of gebruik), heeft de gemeente meer beoordelingstijd nodig. Bij kleine afwijkingen kan de gemeente dit meenemen in de reguliere procedure; bij grotere afwijkingen is een BOPA noodzakelijk, wat de uitgebreide procedure in werking stelt.
Zienswijzen (uitgebreide procedure)
Bij de uitgebreide procedure kunnen derden, zoals buren of omwonenden, zienswijzen indienen op het ontwerpbesluit. De gemeente moet elke zienswijze inhoudelijk beantwoorden voordat ze het definitieve besluit neemt. Hoe meer zienswijzen, hoe langer dit duurt.
Drukte bij de gemeente
Sommige gemeenten hebben een langere behandelingstijd door de hoeveelheid aanvragen. Dit heeft geen invloed op de wettelijke termijn maar kan in de praktijk wel meespelen, met name bij de ontvankelijkheidstoets.
Van rechtswege verlenen: wat veranderde onder de Omgevingswet?
Onder de oude Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) gold voor de reguliere procedure de zogenoemde fictieve verlening of 'van rechtswege': als de gemeente niet tijdig besliste, was de vergunning automatisch verleend. Veel mensen zijn hier nog bekend mee.
Onder de Omgevingswet is dit grotendeels vervallen.
De Omgevingswet hanteert als uitgangspunt dat automatische verlening door stilzitten van de gemeente (lex silencio positivo) alleen van toepassing is als dat uitdrukkelijk is bepaald. Voor de meeste bouwactiviteiten is dat onder de Omgevingswet niet het geval. Overschrijdt de gemeente de beslistermijn, dan heeft zij een dwangsom verbeurd als je haar in gebreke hebt gesteld, maar er is geen automatisch verleende vergunning.
Kort gezegd: je kunt er niet langer van uitgaan dat een overschreden termijn gelijkstaat aan een vergunning. Start nooit met bouwen zonder een schriftelijk besluit in handen. Raadpleeg bij twijfel een jurist.
Na het besluit: bezwaar en wanneer mag je beginnen?
Na verlening van de vergunning in de reguliere procedure begint een bezwaartermijn van 6 weken. In die periode kunnen zowel jijzelf als derden bezwaar aantekenen bij de gemeente. Technisch mag je direct na verlening beginnen met bouwen, maar als iemand bezwaar maakt en gelijktijdig een voorlopige voorziening aanvraagt bij de bestuursrechter, kan de rechter een bouwstop opleggen. Als je dan al begonnen bent, ben je aansprakelijk voor de gevolgen.
Veel opdrachtgevers wachten de bezwaartermijn van 6 weken af of vragen bij de gemeente na of er bezwaar loopt voordat ze de aannemer inschakelen. Dat is verstandig, zeker bij projecten met buren die eerder bezwaar hebben geuit.
Bij de uitgebreide procedure is er geen bezwaartermijn na het definitieve besluit; beroep loopt direct via de bestuursrechter.
Geldigheidsduur van de vergunning
Een omgevingsvergunning heeft geen eeuwigdurende geldigheid. Je moet de activiteit starten binnen de in het besluit genoemde termijn. De standaard onder de Omgevingswet is doorgaans 3 jaar. Start je niet op tijd, dan vervalt de vergunning en moet je een nieuwe aanvraag indienen. Controleer dit altijd in het besluit zelf.
Hoe voorkom je vertraging? De rol van een complete tekeningenset
De meest effectieve manier om de doorlooptijd te beheersen, is het indienen van een volledige en vergunbare aanvraag. Klinkt eenvoudig, maar in de praktijk gaat het hier het vaakst mis. Wat betekent 'vergunbaar'?
Een vergunbare tekening is niet alleen correct op papier; ze past ook aantoonbaar binnen het omgevingsplan (hoogte, diepte, bebouwingspercentage) en voldoet aan de welstandseisen voor die specifieke locatie. Een tekening die technisch klopt maar welstand niet haalt, leidt alsnog tot vertraging. Wat gaat er mis zonder specialist?
Eigenhandig getekende bouwplannen of tekeningen van een architect die de welstandsnota van jouw gemeente niet kent, halen vaker bezwaar of verzoek om aanpassing op. Elke aanpassing kost weken. Sommige aanvragen gaan twee of drie keer op en neer voor ze worden goedgekeurd. Hoe Tekenpunt dit aanpakt
Tekenpunt maakt bouwtekeningen voor particulieren en kleine bedrijven met als doel: in een keer raak. Dat betekent:
- Tekeningen op de vereiste schaal (1:100 of 1:50) met maatvoering, materiaalomschrijving en alle verplichte onderdelen voor het Omgevingsloket
- Aansluiting op de welstandsnota van jouw gemeente, zodat de commissie weinig reden heeft tot bezwaar
- Controle op het omgevingsplan: past jouw bouwplan binnen de geldende regels, of is een afwijking nodig? - Coördinatie van de constructieberekening door een KIWA-gecertificeerde constructeur, als dat vereist is
- Een indieningsklare documentenset die aansluit op de checklist van het Omgevingsloket
Een complete set tekeningen is doorgaans binnen 4 weken gereed; bij spoed in 1 tot 2 weken. Tekenpunt werkt al sinds 2016 en heeft meer dan 800 projecten afgerond. 90% van de aanvragen gaat in een keer door welstand. Tarieven
Een enkele bouwtekening is beschikbaar vanaf €595. Heb je ook een situatietekening en constructieberekening nodig, dan bieden we complete pakketten aan. Heb je haast, dan is spoedlevering mogelijk: +30% bij levering in 2 weken (minimaal €295) of +50% bij levering in 1 week (minimaal €495), bovenop het reguliere tekenwerk. Vraag een offerte aan via het contactformulier; je krijgt binnen een werkdag reactie.
Samenvatting: de termijnen op een rij
Hieronder een overzicht van de termijnen om snel te raadplegen.
| Procedure | Beslistermijn | Verlenging | Maximaal | Na het besluit |
|---|---|---|---|---|
| Regulier | 8 weken | Eenmalig max 6 weken | 14 weken | Bezwaartermijn 6 weken |
| Regulier, met instemming ander bestuursorgaan | 12 weken | Max 6 weken | 18 weken | Bezwaartermijn 6 weken |
| Uitgebreid | Circa 26 weken (6 maanden) | Eenmalig max 6 weken | 32 weken | Direct beroep, geen bezwaar |
Wat de klok stopt
- Onvolledige aanvraag: termijn pauzeert totdat aanvulling is ontvangen
- Termijn gaat in na de ontvankelijkheidstoets (volledige aanvraag vastgesteld)
Van rechtswege verlening
- Grotendeels vervallen onder de Omgevingswet
- Nooit starten met bouwen zonder schriftelijk besluit in handen
Meer over dit onderwerp
Veelgestelde vragen
Q01Hoe lang duurt een omgevingsvergunning bij de reguliere procedure?
De beslistermijn is 8 weken na ontvangst van een volledige aanvraag. De gemeente mag deze termijn eenmalig verlengen met maximaal 6 weken. De maximale wettelijke doorlooptijd in de reguliere procedure is daarmee 14 weken. Tel daarna de bezwaartermijn van 6 weken mee als je wilt weten wanneer je veilig kunt beginnen.
Q02Hoe lang duurt de uitgebreide procedure?
De uitgebreide voorbereidingsprocedure duurt doorgaans circa 6 maanden (26 weken). Die termijn is eenmalig verlengbaar met 6 weken, tot maximaal 32 weken. Deze procedure geldt voor complexere gevallen, zoals bouwwerken bij monumenten of bouwplannen die afwijken van het omgevingsplan (BOPA's).
Q03Wanneer begint de beslistermijn te lopen?
De beslistermijn begint op het moment dat de gemeente jouw aanvraag als volledig heeft beoordeeld (de ontvankelijkheidstoets). Ontbreken er stukken, dan pauzeert de termijn totdat je de aanvulling hebt aangeleverd. Een incomplete aanvraag kan de effectieve doorlooptijd dus aanzienlijk verlengen.
Q04Is de vergunning automatisch verleend als de gemeente te laat beslist?
Nee, dat is onder de Omgevingswet grotendeels niet meer het geval. De automatische verlening door stilzitten van de gemeente (lex silencio positivo), die onder de oude Wabo gold, is voor de meeste bouwactiviteiten vervallen. Overschrijdt de gemeente de termijn, dan kun je haar in gebreke stellen en heeft ze een dwangsom verbeurd, maar er is geen automatisch verleende vergunning. Start nooit met bouwen zonder een schriftelijk besluit in handen.
Q05Mag ik meteen beginnen met bouwen na verlening?
Technisch mag je dat, maar in de praktijk is wachten verstandig. Na verlening begint een bezwaartermijn van 6 weken. Als iemand bezwaar maakt en een voorlopige voorziening aanvraagt bij de bestuursrechter, kan de rechter een bouwstop opleggen. Als je al begonnen bent, ben je dan aansprakelijk voor de gevolgen. Veel opdrachtgevers wachten de bezwaartermijn af of informeren bij de gemeente of er bezwaar loopt.
Q06Wanneer is de uitgebreide procedure van toepassing op mijn aanvraag?
De uitgebreide procedure geldt onder andere bij bouwwerken bij rijksmonumenten of in beschermde stads- of dorpsgezichten, en bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (BOPA's) waarbij het college de uitgebreide procedure noodzakelijk acht. Voor de meeste particuliere bouwprojecten (aanbouwen, dakkapellen, bijgebouwen) geldt de reguliere procedure van 8 weken.
Q07Kan een ontbrekend document de procedure maanden vertragen?
Ja. Als de gemeente bij de ontvankelijkheidstoets constateert dat stukken ontbreken, stopt de beslistermijn. Je krijgt een verzoek om aanvulling met een redelijke termijn. Lever je te laat aan of ontbreken er opnieuw onderdelen, dan loopt de vertraging verder op. Het loont dus om de documenten-checklist in het Omgevingsloket zorgvuldig te doorlopen voor je indient.
Q08Hoe zorgt een goede tekeningenset voor een kortere doorlooptijd?
Een complete en vergunbare tekeningenset zorgt dat de gemeente de aanvraag direct in behandeling kan nemen (geen pauze door ontbrekende stukken) en dat de welstandscommissie weinig reden heeft tot bezwaar. Elke aanpassing of aanvulling kost weken extra. Tekenpunt maakt tekeningen die aansluiten op de welstandsnota en het omgevingsplan van jouw gemeente, waardoor 90% van de aanvragen in een keer door welstand gaat.
Klaar voor jouw verbouwing?
Wij verzorgen ontwerp, constructie en vergunning van A tot Z, door heel Nederland. Sinds 2016, 800+ projecten. Binnen 1 werkdag een vrijblijvende offerte.